علت بوت نشدن سرور HP چیست؟ راهنمای جامع عیب‌یابی و بررسی دلایل بوت نشدن سرور اچ پی

آشنایی با محیط بوت سرورهای HP و تفاوت نسل‌ها

علت بوت نشدن سرور

پیش از ورود به مبحث عیب‌یابی، باید با مفاهیم پایه‌ای مرتبط با فرآیند بوت در سرورهای HP آشنا شویم. محیط بوت در این سرورها بسته به نسل، تنظیمات متفاوتی دارد.

تفاوت BIOS Legacy با UEFI در سرورهای HP

در نسل‌های قدیمی‌تر سرورها (G6 و پایین‌تر)، سیستم بوت مبتنی بر BIOS Legacy بود. در این مدل بوت، اولویت‌بندی درایوها، درایور RAID و سیستم‌عامل از طریق محیط RBSU (ROM-Based Setup Utility) انجام می‌شد.

در مقابل، از نسل G7 به بعد، به‌ویژه در سرورهای Gen9 و Gen10، محیط UEFI جایگزین BIOS شد. در UEFI امکان تنظیمات پیشرفته‌تر، پشتیبانی از GPT، امنیت بیشتر (مانند Secure Boot)، و افزونه‌هایی مثل Intelligent Provisioning فراهم شده است.

نکته کلیدی: اگر سیستم‌عامل با مد UEFI نصب شده باشد، امکان بوت در حالت Legacy وجود ندارد و بالعکس. این عدم تطابق یکی از رایج‌ترین دلایل بوت نشدن سرورهای HP پس از تغییر تنظیمات بایوس یا ریست کردن CMOS است.

کلیدهای بوت مهم در سرورهای HP

در مراحل اولیه روشن شدن سرور، بسته به مدل و نسل، با استفاده از کلیدهای زیر می‌توان وارد محیط‌های مربوط به بوت شد:

معرفی Intelligent Provisioning

در نسل‌های جدید سرورهای HP، ابزار Intelligent Provisioning جایگزین SmartStart شده است. با فشردن کلید F10، می‌توان به آن وارد شد و تنظیماتی مثل RAID، نصب سیستم‌عامل، پارتیشن‌بندی، و بروزرسانی Firmware را انجام داد. این محیط، همچنین لاگ سخت‌افزاری و وضعیت سلامت سرور را بررسی کرده و در برخی موارد، دلیل بوت نشدن را مستقیماً نمایش می‌دهد.

دلایل سخت‌افزاری بوت نشدن سرور HP

در بسیاری از مواقع، مشکلات سخت‌افزاری منشأ اصلی بوت نشدن سرورهای HP هستند. این مشکلات ممکن است از یک اتصالی ساده در کابل SATA گرفته تا خرابی CPU یا کنترلر RAID را دربرگیرد. تشخیص دقیق این مشکلات، نیازمند آشنایی با نشانه‌ها، ابزارهای تشخیصی و پیام‌های POST سرور است.

اختلال در منبع تغذیه یا پاور سرور

علائم:

• روشن نشدن سرور یا ریست شدن پشت‌سرهم هنگام بوت.
• چراغ‌های وضعیت PSU خاموش یا چشمک‌زن قرمز.
• صدای فن بالا و مداوم بدون ورود به POST.

راهکار:

• بررسی وضعیت پاور سرور از طریق LED مربوطه.
• تعویض کابل برق و تست با PSU دوم در سرورهای دارای منبع تغذیه Redundant.
• بررسی اتصال PSU به مادربرد سرور و رایزر پاور.

خرابی یا عدم تطابق رم سرور

علائم:

• نمایش پیغام خطا در مرحله POST مانند Memory Configuration Error.
• بوق‌های متوالی هنگام روشن کردن سرور.
• توقف سرور بدون تصویر و نمایش LED وضعیت حافظه روی مادربرد یا پنل جلو.

راهکار:

• تست هر ماژول رم به‌صورت تکی در اسلات A.
• اطمینان از هماهنگی رم با مدل سرور (Registered ECC برای سرورهای HP).
• بروزرسانی Firmware کنترلر حافظه در Intelligent Provisioning.

مشکل در CPU یا رایزر پردازنده

علائم:

• عدم نمایش هیچ خروجی روی مانیتور.
• چراغ نارنجی روی مادربرد یا نمایش ارور CPU Failure در صفحه iLO.
• فن‌هایی که بدون توقف با حداکثر سرعت می‌چرخند.

راهکار:

• بررسی نشستن صحیح CPU در سوکت.
• حذف رایزر دوم در صورت استفاده از ۲ پردازنده.
• تست CPU در سیستم دیگر برای بررسی سلامت.

خرابی یا عدم اتصال دیسک‌های بوت (HDD/SSD)

علائم:

• پیام No Boot Device Found در صفحه POST یا بوت منو.
• نمایش Not Configured در کنترلر RAID یا HBA.
• دیسک خاموش یا بدون چراغ وضعیت.

راهکار:

• بررسی اتصال فیزیکی درایوها به Backplane.
• تست با درایو جایگزین.
• درایو را به پورت Onboard SATA متصل کرده و از وضعیت آن در BIOS مطمئن شوید.

خرابی کنترلر RAID یا Battery Backup Unit (BBU)

علائم:

• نمایش ارور RAID Controller Failure یا Array Not Initialized.
• عدم شناسایی logical drive در مرحله بوت.
• تأخیر زیاد در لود شدن POST و بوق هشدار.

راهکار:

• بررسی باتری RAID در پنل جلویی یا از طریق iLO.
• ریست تنظیمات RAID و تعریف مجدد logical drive با F8.
• در صورت استفاده از کنترلر PCIe، تست کارت روی رایزر دیگر یا تعویض موقتی آن.

خطای POST و کدهای هشداردهنده

پیغام‌های خطای POST در سرورهای HP منبع خوبی برای تشخیص مشکلات سخت‌افزاری هستند. برخی ارورهای رایج:

اتصال نادرست یا خرابی رایزرها، کارت‌های PCIe و کابل‌ها

علائم:

• عدم نمایش کارت RAID، شبکه یا کارت گرافیک در BIOS.
• توقف سیستم در مرحله initial PCIe enumeration.
• پیام‌هایی مانند PCIe Bus Error یا Slot Unusable.

راهکار:

• خارج‌کردن کارت‌های غیرضروری PCIe و تست بدون آن‌ها.
• جا‌به‌جایی رایزر به اسلات دیگر.
• بررسی خازن‌های بادکرده یا سوخته در رایزرها.

دلایل نرم‌افزاری و پیکربندی بوت در سرورهای HP

چرا سروری که سخت‌افزار آن سالم است، همچنان بوت نمی‌شود؟

گاهی اوقات، سرور HP بدون هیچ ارور سخت‌افزاری یا هشدار POST، به‌سادگی وارد سیستم‌عامل نمی‌شود. نه دیسکی خراب است، نه ماژول رمی سوخته، نه حتی فن صدای غیرعادی دارد. اما تصویر بوت سیستم‌عامل ظاهر نمی‌شود یا پیام‌هایی مانند No Boot Device Found یا Operating System Not Found دیده می‌شود. اینجاست که باید به دلایل نرم‌افزاری و تنظیمات بوت دقیق‌تر نگاه کرد.

در این فصل، دقیق‌ترین و کاربردی‌ترین دلایل نرم‌افزاری بوت نشدن سرور HP را بررسی می‌کنیم؛ نکاتی که غالباً در منابع فارسی کم‌رنگ، ناقص یا حتی نادیده گرفته شده‌اند.

ناسازگاری بین UEFI و Legacy Boot Mode

آیا مد نصب سیستم‌عامل با تنظیمات BIOS مطابقت دارد؟

از نسل G7 به بعد، سرورهای HP به‌صورت پیش‌فرض از UEFI Boot Mode استفاده می‌کنند. اما اگر سیستم‌عاملی مثل Windows Server یا Linux با حالت Legacy نصب شده باشد، هرگونه تغییر مد بوت به UEFI باعث عدم شناسایی پارتیشن بوت خواهد شد.

پرسش کلیدی: آیا مد بوت فعلی با مد نصب سیستم‌عامل یکی است؟

راهکار:

• با کلید F9 وارد BIOS شوید.
• منوی Boot Options را باز کرده و وضعیت Boot Mode (UEFI یا Legacy) را بررسی کنید.
• اگر مد نادرست است، تنظیمات را به مد صحیح برگردانید یا مجدداً سیستم‌عامل را با مد جدید نصب کنید.

نکته حرفه‌ای: در برخی موارد، باید به‌صورت دستی Boot Entry را در EFI اضافه کنید؛ این کار با استفاده از ابزار bcfg در UEFI Shell یا efibootmgr در Linux انجام‌پذیر است.

حذف یا خراب شدن Boot Loader یا Boot Configuration Data (BCD)

آیا پارتیشن بوت سالم است؟ آیا BCD از کار نیفتاده؟

در بسیاری از موارد، فایل‌های مربوط به راه‌انداز سیستم‌عامل مانند BCD در ویندوز یا GRUB در لینوکس آسیب می‌بینند یا حذف می‌شوند. این اتفاق ممکن است پس از خاموشی ناگهانی، آپدیت ناموفق یا دستکاری پارتیشن‌بندی رخ دهد.

علائم:

نمایش پیام‌هایی مانند:

BOOTMGR is missing
No operating system found
grub rescue>

راهکار در ویندوز

بوت از DVD یا USB نصب ویندوز.

رفتن به محیط Repair > Command Prompt.

اجرای دستورات زیر:

bootrec /fixmbr
bootrec /fixboot
bootrec /scanos
bootrec /rebuildbcd

ریست سرور و بررسی نتیجه.

راهکار در لینوکس

بوت از Live CD.

مانت کردن پارتیشن سیستم.

اجرای دستور:

grub-install /dev/sda
update-grub

ترتیب نادرست در Boot Priority

نقش اشتباهات انسانی و خطاهای ساده

یکی از رایج‌ترین دلایل بوت نشدن سرورها و سیستم‌های کامپیوتری، اشتباهات انسانی است که در فرآیند نصب، پیکربندی یا نگهداری دستگاه‌ها رخ می‌دهد. این اشتباهات می‌توانند شامل جا به جایی نادرست کابل‌ها، نصب نادرست قطعات سخت‌افزاری یا عدم رعایت دستورالعمل‌های دقیق تولیدکننده باشند. حتی ساده‌ترین خطاها مثل وصل نکردن کابل برق یا عدم فشردن کامل قطعات در جای خود می‌تواند منجر به عدم بوت شدن سیستم شود.

علاوه بر این، خطاهای انسانی هنگام به‌روزرسانی نرم‌افزارهای سیستم، نصب درایورها یا تغییر تنظیمات BIOS/UEFI نیز از دلایل مهم مشکلات بوت هستند. بسیاری از مدیران سیستم و تکنسین‌ها در مواجهه با پیچیدگی‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، ممکن است تنظیمات را به اشتباه تغییر دهند یا نسخه ناسازگار درایور را نصب کنند که باعث تداخل در فرآیند بوت می‌شود.

بنابراین، در عیب‌یابی بوت نشدن سرور، همیشه باید ابتدا احتمال اشتباهات انسانی و خطاهای ساده را بررسی کرد و مراحل پایه‌ای مانند اتصال صحیح کابل‌ها، تنظیمات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، و رعایت دقیق دستورالعمل‌های تولیدکننده را مرور نمود. با ایجاد روال‌های استاندارد و چک‌لیست‌های دقیق می‌توان این نوع مشکلات را به حداقل رساند.

بررسی سیستم‌های شبکه و کارت‌های شبکه در بوت نشدن (NIC Issues)

کارت شبکه (NIC) نقش کلیدی در ارتباط سرور با شبکه دارد و در برخی موارد، مشکلات مربوط به این کارت‌ها می‌تواند باعث بوت نشدن سرور شود. به‌خصوص در سرورهایی که از بوت شبکه (PXE Boot) استفاده می‌کنند، عدم شناسایی یا خرابی کارت شبکه ممکن است فرآیند بوت را متوقف کند و اجازه ندهد سیستم به درستی بالا بیاید. بنابراین، بررسی سلامت و اتصال صحیح کارت شبکه از اهمیت بالایی برخوردار است.

در نهایت، برخی از کارت‌های شبکه پیشرفته دارای ویژگی‌هایی مثل iLO یا IPMI هستند که در فرآیند بوت سرور نقش دارند. اختلال در این ماژول‌ها یا تنظیمات نادرست آن‌ها نیز می‌تواند باعث بروز خطاهای بوت شود. بنابراین، بررسی دقیق وضعیت کارت شبکه و تنظیمات مرتبط با آن بخش مهمی از عیب‌یابی بوت سرورها است.